Diller
İletişim Bilgilerimiz
Bizi Takip Edin

ISO 17020:2026 Sertifikası

ISO 17020:2026 Belgelendirme hizmetleri için Ekol Belgelendirme'nin alanında uzman danışmanlarından hemen bilgi ve destek alabilirsiniz.  

ISO 17020:2026 Belgelendirme – Muayene Kuruluşları İçin Güncel Akreditasyon Rehberi

Muayene faaliyetleri; ürünlerin, makinelerin, tesislerin, süreçlerin, hizmetlerin ve çeşitli teknik uygulamaların belirlenmiş şartlara uygunluğunun değerlendirilmesinde önemli bir role sahiptir. Bir muayene sonucunun güvenilir kabul edilebilmesi ise yalnızca kullanılan kontrol yöntemine değil, değerlendirmeyi gerçekleştiren kuruluşun teknik yeterliliğine, personelinin yetkinliğine, tarafsızlığına, bağımsızlığına ve faaliyetlerini tutarlı biçimde yürütmesine bağlıdır. Bu noktada ISO/IEC 17020:2026, muayene kuruluşlarının çalışma yapısını düzenleyen temel uluslararası standartlardan biri olarak öne çıkmaktadır.

ISO 17020:2026 belgelendirme ifadesi internet aramalarında yaygın biçimde kullanılmasına rağmen, standardın teknik yapısının doğru anlaşılması önemlidir. ISO/IEC 17020 esas olarak bir yönetim sistemi sertifikası standardı değil, muayene kuruluşlarının akreditasyonunda kullanılan yeterlilik standardıdır. Dolayısıyla ISO 9001 belgelendirmesi ile ISO 17020 kapsamındaki değerlendirme aynı süreç değildir.

ISO tarafından yayımlanan güncel kayıtlara göre ISO/IEC 17020:2026, standardın üçüncü baskısı olarak 27 Mart 2026 tarihinde yayımlanmış ve önceki ISO/IEC 17020:2012 sürümünün yerini almıştır. ISO, yeni standardın muayene kuruluşlarının yetkinliği, tarafsızlığı ve faaliyetlerini tutarlı şekilde yürütmesine yönelik gereklilikleri belirlediğini açıklamaktadır.

Türkiye'de faaliyet gösteren veya ISO 17020 akreditasyonu hedefleyen muayene kuruluşları açısından 2026 revizyonu yalnızca standart numarasının güncellenmesi anlamına gelmemektedir. Organizasyon yapısı, bağımsızlık modeli, tarafsızlık risklerinin yönetimi, personel yetkinliği, gizlilik, veri kontrolü, muayene yöntemleri, raporlama, şikâyet ve itiraz süreçleri gibi çok sayıda alanın yeni yaklaşım doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

ISO 17020:2026 Nedir?

ISO/IEC 17020:2026, uygunluk değerlendirmesi kapsamında muayene faaliyetleri gerçekleştiren kuruluşların sahip olması gereken şartları belirleyen uluslararası bir standarttır. Standardın İngilizce adı “Conformity assessment — Requirements for bodies performing inspection” şeklindedir.

Standardın amacı herhangi bir ürünün kaliteli olduğunu doğrudan göstermek değildir. Esas amaç, o ürünün, tesisin, hizmetin, sürecin veya diğer bir muayene unsurunun uygunluğunu değerlendiren kuruluşun güvenilir sonuç üretebilecek yapıya sahip olmasını sağlamaktır.

Muayene faaliyetleri çok farklı alanlarda gerçekleştirilebilir. Bir endüstriyel tesisin teknik kontrolü, bir makinenin belirli kriterler açısından incelenmesi, bir yapının veya ekipmanın uygunluk değerlendirmesi, bir üretim sürecinin kontrol edilmesi ya da belirli hizmet şartlarının doğrulanması muayene faaliyetinin kapsamına girebilir.

ISO, ISO/IEC 17020:2026 standardının malzemelerden ürünlere, tesislerden proseslere, iş prosedürlerinden hizmetlere kadar geniş bir alandaki muayene faaliyetlerinde uygulanabildiğini belirtmektedir. Muayene faaliyeti tasarım aşamasından işletme ve bakım süreçlerine kadar ürün veya hizmet yaşam döngüsünün farklı noktalarında gerçekleştirilebilir.

Bu geniş uygulama alanı nedeniyle ISO 17020, yalnızca belirli bir sektör için oluşturulmuş bir standart değildir. Ancak standarda uygun bir sistem kurulması, kuruluşun otomatik olarak her teknik konuda muayene yapabileceği anlamına da gelmez. Teknik yeterlilik her faaliyet alanı için ayrıca değerlendirilir.

ISO 17020 Belgesi Nedir?

İnternette en sık yapılan aramalardan biri “ISO 17020 belgesi nedir?” sorusudur. Bu soruya cevap verirken belgelendirme ve akreditasyon kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir.

ISO 9001 gibi yönetim sistemi standartlarında kuruluşun yönetim sisteminin ilgili standart şartlarına uygun olduğu değerlendirilerek bir yönetim sistemi belgesi düzenlenebilir. ISO/IEC 17020'nin çalışma mantığı ise farklıdır.

ISO/IEC 17020, muayene kuruluşlarının teknik yeterliliğini değerlendirmek amacıyla kullanılan bir akreditasyon standardıdır. Bu nedenle piyasada kullanılan “ISO 17020 sertifikası”, “ISO 17020 belgesi alma” veya “ISO 17020 belgelendirme” ifadelerinin teknik karşılığı çoğu durumda ISO 17020 akreditasyonu olarak değerlendirilmelidir.

Akreditasyon değerlendirmesinde kuruluşun yalnızca dokümantasyonu incelenmez. Gerçek muayene uygulamaları, teknik personelin yeterliliği, kullanılan yöntemler, ekipmanların uygunluğu, karar verme mekanizmaları, bağımsızlık ve tarafsızlık düzenlemeleri gibi unsurlar birlikte değerlendirilir.

Dolayısıyla bir kuruluşun ISO 17020 kapsamında güçlü bir sistem oluşturabilmesi için yalnızca prosedür dosyaları hazırlaması yeterli değildir. Hazırlanan sistemin günlük faaliyetlere aktarılması ve teknik uygulamalarda sürdürülebilir biçimde kullanılması gerekir.

ISO 17020 Belgelendirme mi, ISO 17020 Akreditasyonu mu?

ISO 17020 belgelendirme araması oldukça yaygındır. Bununla birlikte sürecin teknik terminolojisinde “akreditasyon” kavramının kullanılması daha doğrudur.

Belgelendirme genel anlamıyla bir ürünün, sistemin, personelin veya hizmetin belirlenmiş şartlara uygunluğunun değerlendirilmesini ifade edebilir. Akreditasyon ise uygunluk değerlendirme kuruluşlarının belirli faaliyetleri gerçekleştirme konusunda yeterli olup olmadığının değerlendirilmesini kapsar.

ISO/IEC 17020 bağlamında değerlendirmeye tabi tutulan kuruluş, muayene kuruluşudur.

Muayene kuruluşunun hangi alanlarda faaliyet göstereceği, bu faaliyetlerde hangi personelin görev alacağı, hangi cihazların ve yöntemlerin kullanılacağı, teknik kararların nasıl verileceği, sonuçların nasıl raporlanacağı ve tarafsızlığın nasıl korunacağı değerlendirilir.

Bu nedenle “ISO 17020 belgesi nasıl alınır?” sorusunun uygulamadaki cevabı, kuruluşun faaliyet kapsamını belirlemesi ve ISO/IEC 17020 standardına göre akreditasyon şartlarını karşılamaya hazırlanmasıdır.

ISO 17020:2026 Ne Zaman Yayımlandı?

ISO/IEC 17020'nin yeni sürümü 27 Mart 2026 tarihinde yayımlanmıştır. ISO kayıtlarında ISO/IEC 17020:2026 üçüncü baskı olarak gösterilmektedir. Önceki ISO/IEC 17020:2012 standardı ise geri çekilmiş ve yeni sürümle değiştirilmiştir.

Yeni standardın hazırlanması kısa süreli bir değişiklik çalışması değildir. ISO kayıtlarına göre revizyon süreci 2022 yılında başlamış, çalışma taslağı, komite taslağı, uluslararası taslak ve nihai taslak aşamalarının ardından standart 2026 yılında yayımlanmıştır.

Bu nedenle ISO 17020:2026 revizyonu, yalnızca bazı kelimelerin veya madde numaralarının değiştirilmesinden ibaret görülmemelidir. Revizyon, uzun yıllar boyunca 2012 sürümünün uygulanmasından elde edilen deneyimlerin yanı sıra uygunluk değerlendirme sektöründeki yeni ihtiyaçların dikkate alınması sonucunda ortaya çıkmıştır.

ISO 17020:2012 ile ISO 17020:2026 Arasındaki Temel Yaklaşım Farkı

ISO/IEC 17020:2012 uzun yıllar boyunca muayene kuruluşlarının akreditasyonunda temel referans olarak kullanılmıştır. Ancak aradan geçen dönemde dijital sistemlerin kullanımı artmış, veri güvenliği daha önemli hale gelmiş, organizasyon modelleri değişmiş ve uygunluk değerlendirmesinde risk temelli yaklaşımlar daha fazla ön plana çıkmıştır.

ISO 17020:2026, bu gelişmeleri dikkate alan daha güncel bir çerçeve oluşturmayı hedeflemektedir.

ISO'nun yeni baskıya ilişkin açıklamasında özellikle bağımsızlık kategorilerinin sadeleştirilmesi, risk temelli düşünmenin sisteme daha belirgin biçimde dahil edilmesi, gerekliliklerde esnekliğin geliştirilmesi ve veri ile bilgi kontrolüne yönelik yeni hükümler dikkat çeken değişiklikler arasında gösterilmektedir.

TÜRKAK da yeni revizyonun muayene kuruluşları için gereklilikleri netleştirmeyi ve ISO/IEC 17000 uygunluk değerlendirme standartları ailesiyle uyumu güçlendirmeyi amaçladığını açıklamaktadır.

Bu nedenle mevcut ISO 17020 sistemlerinin yeni revizyona aktarılması sırasında yalnızca doküman başlıklarının değiştirilmesi yeterli olmayacaktır.

ISO 17020:2026 Tip A ve Tip A Olmayan Muayene Kuruluşları

2026 revizyonunun en dikkat çekici yeniliklerinden biri muayene kuruluşlarının bağımsızlık sınıflandırmasında yapılan değişikliktir.

ISO/IEC 17020:2012 sürümünde bağımsızlık modelleri Tip A, Tip B ve Tip C olarak üç farklı yapıda ele alınıyordu. Yeni ISO/IEC 17020:2026 sürümünde ise bu yapı sadeleştirilerek Tip A ve Tip A Olmayan şeklinde iki ana modele dönüştürülmüştür.

ISO, bu değişikliğin bağımsızlık sınıflandırmasındaki belirsizlikleri azaltmayı ve standardın uygulanmasını kolaylaştırmayı amaçladığını belirtmektedir.

Türkiye'deki mevcut muayene kuruluşları açısından bu değişiklik özellikle önemlidir. TÜRKAK da 2026 revizyonuna ilişkin duyurusunda önceki Tip A, Tip B ve Tip C sisteminin Tip A ve Tip A Olmayan olarak yeniden yapılandırıldığını ve kuruluşların bağımsızlık seviyelerini, organizasyon ilişkilerini ve olası çıkar çatışmalarını yeniden değerlendirmeleri gerektiğini belirtmektedir.

Dolayısıyla daha önce Tip B veya Tip C olarak faaliyet gösteren bir kuruluşun yalnızca dokümanında geçen sınıflandırma adını değiştirmesi yeterli olmayabilir. Organizasyon yapısının, ilişkili faaliyetlerin, personel sorumluluklarının ve tarafsızlığa yönelik tehditlerin yeniden analiz edilmesi gerekir.

ISO 17020:2026 Tarafsızlık Şartları

Tarafsızlık, ISO 17020 sisteminin temel yapı taşlarından biridir. Muayene sonuçlarının güvenilir kabul edilebilmesi için değerlendirmeyi gerçekleştiren kuruluşun ticari, finansal, kişisel veya organizasyonel baskılardan etkilenmeden karar verebilmesi gerekir.

Muayene kuruluşları tarafsızlığı etkileyebilecek riskleri sistematik biçimde değerlendirmelidir. Kuruluşun mülkiyet yapısı, bağlantılı şirketler, müşterilerle ilişkiler, personelin diğer görevleri, finansal bağımlılıklar ve muayene edilen unsura yönelik farklı faaliyetler potansiyel tarafsızlık riskleri oluşturabilir.

ISO/IEC 17020:2026 kapsamında yalnızca açık çıkar çatışmalarını değerlendirmek yeterli değildir. Makul biçimde tarafsızlığı etkileyebilecek ilişkiler de dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle ISO 17020 tarafsızlık risk analizi, kuruluşun faaliyet alanına göre hazırlanmalı ve gerçek organizasyon yapısını yansıtmalıdır.

Hazır şablonlardan oluşturulan ancak kuruluşun ticari ve organizasyonel ilişkileriyle bağlantısı olmayan risk analizleri uygulamada yeterli güvence oluşturmaz.

ISO 17020:2026 Gizlilik Gereklilikleri

Muayene kuruluşları faaliyetleri sırasında müşterilere, ürünlere, tesislere, teknik tasarımlara, üretim süreçlerine veya ticari uygulamalara ilişkin önemli bilgiler elde edebilir.

Bu bilgilerin uygun biçimde korunması ISO 17020 gizlilik şartlarının önemli bir parçasıdır.

Gizlilik yalnızca personele bir gizlilik taahhütnamesi imzalatılması şeklinde değerlendirilmemelidir. Bilginin kim tarafından görülebileceği, elektronik verilere erişim seviyeleri, dış hizmet sağlayıcılarla bilgi paylaşımı, raporların gönderim yöntemleri ve yasal zorunluluklar nedeniyle bilgi açıklanması gereken durumlar da sistem içerisinde değerlendirilmelidir.

Özellikle dijital muayene raporlarının ve elektronik kayıtların yaygınlaşmasıyla birlikte bilgiye erişim yönetimi daha fazla önem kazanmıştır.

ISO 17020 sistemi kurulurken gizlilik şartları personel, taşeronlar, dış kaynak sağlayıcılar ve kuruluş adına faaliyet gösterebilecek diğer taraflar açısından bütüncül biçimde ele alınmalıdır.

ISO 17020 Personel Yetkinliği Nasıl Sağlanır?

Bir muayene kuruluşunun güvenilirliği büyük ölçüde muayene faaliyetini gerçekleştiren personelin yetkinliğine bağlıdır.

ISO 17020 personel yetkinliği yalnızca diploma veya eğitim sertifikalarının dosyada bulunması anlamına gelmez.

Kuruluş öncelikle her görev için gerekli yeterlilik kriterlerini belirlemelidir. Eğitim seviyesi, mesleki bilgi, teknik deneyim, sektörel deneyim, muayene yöntemlerini uygulama becerisi ve mevzuat bilgisi gibi unsurlar görev türüne göre değerlendirilmelidir.

Personelin yetkilendirilmesinden önce gerekli yetkinliği gerçekten gösterdiğine dair objektif kanıtlar oluşturulmalıdır.

Yeni personelin belirli süre deneyimli personelin gözetiminde çalışması, tanık değerlendirmeler yapılması, örnek raporlarının incelenmesi ve teknik bilgi değerlendirmelerinin gerçekleştirilmesi uygulanabilecek yöntemlerden bazılarıdır.

Yetkinlik bir defa değerlendirildikten sonra tamamen kapanan bir konu değildir. Teknik standartlardaki değişiklikler, yeni cihazların kullanılmaya başlanması, personelin uzun süre belirli bir faaliyeti gerçekleştirmemesi veya performans sorunları yeniden değerlendirme ihtiyacı oluşturabilir.

ISO 17020 sisteminin etkinliği açısından yetkinlik izleme ve süreklilik yaklaşımı önemlidir.

Muayene Personelinin Tarafsızlığı ve Gizliliği

ISO/IEC 17020:2026 revizyonunda personel yalnızca teknik bilgi açısından değerlendirilmemektedir. Personelin tarafsızlığı ve gizlilik yükümlülükleri de kuruluşun güvenilirliği açısından önemlidir.

Örneğin bir muayene uzmanının daha önce tasarımında veya üretiminde doğrudan görev aldığı bir ürünün muayenesinde görevlendirilmesi tarafsızlık açısından değerlendirme gerektirebilir.

Benzer şekilde müşteri bilgilerine erişen personelin bu bilgileri yetkisiz biçimde paylaşmasını önleyecek düzenlemeler bulunmalıdır.

Kuruluşlar görev dağılımlarında teknik yeterlilik kadar bağımsızlık ve tarafsızlık gerekliliklerini de dikkate almalıdır.

Bu yaklaşım, muayene kararının yalnızca teknik açıdan doğru değil aynı zamanda güvenilir ve savunulabilir olmasını destekler.

ISO 17020 Cihaz ve Ekipman Yönetimi

Muayene sonuçlarının doğruluğunu etkileyen cihazların ve teknik ekipmanların kontrolü ISO 17020:2026 şartları içerisinde önemli bir yere sahiptir.

Kuruluş öncelikle muayene faaliyetleri için hangi ekipmanın gerekli olduğunu belirlemelidir. Kullanılan cihazın teknik kapasitesi gerçekleştirilecek muayeneye uygun olmalıdır.

Ölçüm sonuçlarının muayene kararını etkilediği durumlarda ölçüm cihazlarının uygun şekilde kontrol edilmesi, bakımının yapılması ve gerektiğinde kalibrasyonunun sağlanması gerekir.

Kalibrasyon, bakım ve ara kontroller birbirinden farklı faaliyetlerdir ve kuruluşun ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır.

Bir cihazın etiketi üzerinde geçerli bir tarih bulunması tek başına yeterli değildir. Cihazın kullanıma uygun olup olmadığı, hasar görüp görmediği, çalışma aralığı, çevresel şartlara uygunluğu ve kullanım sonrasında ortaya çıkabilecek hataların sonuçlara etkisi de değerlendirilmelidir.

Muayene Yöntemleri ve Teknik Prosedürlerin Kontrolü

ISO 17020 akreditasyonunda muayene yöntemleri kritik öneme sahiptir.

Kuruluş, hangi ürün veya faaliyet için hangi yöntemin kullanılacağını açıkça belirlemelidir. Uygulanabilir uluslararası standartlar, ulusal standartlar, mevzuat hükümleri, müşteri tarafından belirlenmiş şartlar veya kuruluş tarafından geliştirilmiş teknik yöntemler kullanılabilir.

Ancak kullanılan yöntemin uygunluğu gösterilmelidir.

Personelin güncel yönteme erişebilmesi sağlanmalı, eski revizyonların yanlışlıkla kullanılmasını önleyecek doküman kontrol sistemi oluşturulmalıdır.

Müşteri tarafından talep edilen yöntem kuruluşun teknik imkânlarına uygun değilse veya yöntem muayene amacı için yeterli değilse bu durum sözleşme aşamasında değerlendirilmelidir.

Muayene kuruluşunun amacı yalnızca faaliyeti tamamlamak değil, teknik açıdan geçerli ve izlenebilir bir sonuç üretmektir.

ISO 17020 Başvuru, Teklif ve Sözleşme Gözden Geçirme

Muayene faaliyeti başlamadan önce müşterinin talebinin açık biçimde anlaşılması gerekir.

ISO 17020 sözleşme gözden geçirme sürecinde kuruluşun talep edilen muayeneyi gerçekleştirebilecek teknik kapasiteye sahip olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Muayenenin konusu, uygulanacak kriterler, gerekli personel, ekipman, lokasyon ve raporlama beklentileri belirlenmelidir.

Kuruluşun yeterli olmadığı bir faaliyeti yalnızca ticari gerekçelerle kabul etmesi ciddi risk oluşturabilir.

Bu nedenle sözleşme gözden geçirme faaliyeti formalite olarak değil, teknik yeterliliğin ilk kontrol noktası olarak değerlendirilmelidir.

Müşteri talebinde sonradan değişiklik yapılması durumunda değişikliğin etkisi yeniden değerlendirilmelidir.

ISO 17020:2026 Veri ve Bilgi Kontrolü

2026 revizyonunda dikkat çeken konulardan biri veri ve bilgi kontrolüdür.

ISO'nun yeni sürüme ilişkin açıklamasında veri ve bilgi kontrolüne yönelik yeni hükümler, revizyonun önemli değişikliklerinden biri olarak özellikle belirtilmektedir.

Muayene süreçlerinde tabletler, mobil uygulamalar, dijital formlar, bulut sistemleri, otomatik ölçüm cihazları ve elektronik raporlama yazılımlarının kullanımı giderek artmaktadır.

Bu sistemler önemli kolaylıklar sağlamakla birlikte yeni riskler de oluşturabilir.

Verinin yanlış aktarılması, yetkisiz kullanıcıların kayıtları değiştirmesi, yazılım hataları, bilgi kaybı, hatalı hesaplama formülleri veya yanlış rapor şablonlarının kullanılması muayene sonucunu etkileyebilir.

Kuruluş bu riskleri kendi faaliyetinin büyüklüğüne ve karmaşıklığına uygun biçimde değerlendirmelidir.

ISO 17020 veri bütünlüğü yaklaşımı açısından bilginin doğru, izlenebilir, erişilebilir ve yetkisiz değişikliklere karşı kontrollü olması önem taşır.

Muayene Kayıtları Neden Önemlidir?

Muayene kayıtları gerçekleştirilen faaliyetin nasıl yürütüldüğünü gösteren temel kanıtlardır.

Bir raporun yalnızca nihai sonucu göstermesi her durumda yeterli olmayabilir. Sonuca hangi gözlem, ölçüm veya değerlendirmeler sonucunda ulaşıldığının gerektiğinde takip edilebilmesi önemlidir.

ISO 17020 muayene kayıtları, kuruluşun kullandığı yönteme, faaliyet türüne ve ilgili teknik düzenlemelere uygun ayrıntıda tutulmalıdır.

Kaydı oluşturan personelin belirlenebilmesi, kullanılan ekipmanların izlenebilmesi ve kritik teknik verilerin geriye dönük takip edilebilmesi sistemin güvenilirliğini artırır.

Elektronik kayıtların kullanıldığı sistemlerde erişim yetkileri ve değişiklik geçmişinin kontrolü ayrıca önem kazanabilir.

ISO 17020 Muayene Raporu ve Muayene Sertifikası

Muayene işleminin sonuçları müşteriye ve diğer ilgili taraflara doğru biçimde aktarılmalıdır.

ISO 17020 muayene raporu, gerçekleştirilen faaliyetin kapsamını ve elde edilen sonuçları anlaşılır şekilde göstermelidir.

Raporun içeriği yapılan muayenenin niteliğine göre değişebilir. Ancak muayene edilen unsurun tanımlanması, kullanılan değerlendirme kriterlerinin anlaşılması ve sonucun açık olması temel beklentiler arasındadır.

Raporlama sürecinde yapılan hesaplamalar, veri aktarımları ve teknik kararlar kontrol altında tutulmalıdır.

Yayımlanmış raporda hata tespit edilmesi halinde düzeltme işlemi izlenebilir şekilde gerçekleştirilmelidir. Eski raporla yeni rapor arasındaki ilişkinin kaybolması veya hangi sonucun geçerli olduğunun belirsiz hale gelmesi önlenmelidir.

Muayene faaliyetinin saha kısmının doğru gerçekleştirilmesi kadar sonucun doğru raporlanması da önemlidir.

ISO 17020 Şikâyet Süreci

Muayene kuruluşunun müşterilerden veya diğer ilgili taraflardan şikâyet alması mümkündür.

Şikâyetler hizmet süresi, personelin davranışı, iletişim, muayene uygulaması, rapor veya diğer faaliyetlerle ilgili olabilir.

ISO 17020 şikâyet prosedürü, başvuruların kontrollü biçimde alınmasını, değerlendirilmesini ve sonuçlandırılmasını sağlamalıdır.

Şikâyetin kuruluş açısından olumsuz bir geri bildirim olması, başvurunun savunmacı bir yaklaşımla değerlendirilmesini gerektirmez.

Aksine şikâyetler sistemdeki olası zayıflıkların tespit edilmesi açısından önemli bilgi kaynakları olabilir.

Şikâyeti değerlendiren kişilerin uygun tarafsızlığı sağlayabilmesi ve gerektiğinde düzeltici faaliyet başlatılması önemlidir.

ISO 17020 İtiraz Süreci

İtiraz ve şikâyet aynı kavram değildir.

İtiraz, genellikle muayene kuruluşunun verdiği bir kararın yeniden değerlendirilmesi talebini ifade eder.

Örneğin müşterinin bir uygunsuzluk değerlendirmesine katılmaması ve kararın yeniden incelenmesini istemesi itiraz kapsamında değerlendirilebilir.

ISO 17020 itiraz süreci şeffaf ve tarafsız biçimde işletilmelidir.

İtiraz eden tarafın başvurusu nedeniyle ayrımcılığa uğramaması, değerlendirme sürecinin çıkar çatışmasından uzak yürütülmesi ve sonucun uygun biçimde kayıt altına alınması gerekir.

İtiraz sürecinin etkinliği muayene kuruluşunun teknik kararlarına olan güven açısından önemlidir.

ISO 17020 Risk Temelli Düşünme Yaklaşımı

ISO 17020:2026 revizyonunun önemli yönlerinden biri risk temelli yaklaşımın daha görünür hale gelmesidir.

Muayene kuruluşlarında risk yalnızca finansal veya iş sağlığı ve güvenliği risklerinden oluşmaz.

Yanlış personel görevlendirilmesi, uygun olmayan yöntemin kullanılması, cihaz arızasının fark edilmemesi, tarafsızlık sorunu, hatalı yazılım kullanılması, bilgi kaybı veya yanlış rapor hazırlanması muayene sonucunun güvenilirliğini etkileyebilecek risklerdir.

Risk temelli düşünmenin amacı kuruluş içerisinde aşırı bürokratik bir sistem oluşturmak değildir.

Amaç, muayene sonuçlarının güvenilirliğini etkileyebilecek konuların önceden fark edilmesini ve risk seviyesine uygun kontrollerin oluşturulmasını sağlamaktır.

Bu yaklaşım kuruluşların yalnızca uygunsuzluk ortaya çıktıktan sonra tepki vermek yerine sorunları önceden değerlendirmesini destekler.

ISO 17020:2026 Yönetim Sistemi Gereklilikleri

Teknik yeterlilik ISO 17020'nin merkezinde olmakla birlikte, faaliyetlerin sürdürülebilir şekilde yürütülebilmesi için etkin bir yönetim sistemine de ihtiyaç vardır.

Organizasyon yapısının belirlenmesi, sorumlulukların dağıtılması, doküman ve kayıtların kontrol edilmesi, iç tetkiklerin gerçekleştirilmesi, uygunsuzlukların takip edilmesi ve yönetimin sistemi değerlendirmesi bu yapının parçalarıdır.

Yönetim sistemi yalnızca akreditasyon denetiminden geçmek için hazırlanan bir dosya olarak görülmemelidir.

İyi oluşturulmuş bir ISO 17020 yönetim sistemi, teknik süreçlerin aynı prensiplerle yürütülmesini ve personel değişse dahi kuruluşun kurumsal bilgisinin korunmasını sağlar.

ISO 17020 Dokümantasyonu Nasıl Hazırlanmalıdır?

ISO 17020 dokümantasyonu, kuruluşun gerçek çalışma biçimini yansıtmalıdır.

Her muayene kuruluşu için aynı prosedürlerin kullanılması doğru değildir. Bir kaldırma ekipmanı muayene kuruluşuyla endüstriyel tesis muayenesi yapan bir kuruluşun teknik yöntemleri, ekipmanları ve personel yeterlilik kriterleri doğal olarak farklı olacaktır.

Kuruluşun büyüklüğü ve faaliyet kapsamına göre organizasyon yapısı, görev ve yetkiler, tarafsızlık düzenlemeleri, gizlilik uygulamaları, personel yeterlilik kriterleri, ekipman yönetimi, muayene yöntemleri, kayıt yönetimi, veri kontrolü, raporlama, şikâyet, itiraz, iç tetkik ve yönetim değerlendirmesi gibi konuların dokümante edilmesi gerekebilir.

Ancak dokümantasyonun amacı çok sayıda prosedür oluşturmak değildir.

Temel amaç uygulanabilir, anlaşılır ve denetlenebilir bir sistem kurmaktır.

ISO 17020 İç Tetkik Nasıl Yapılır?

ISO 17020 iç tetkik, kuruluşun kendi sisteminin şartlara uygunluğunu ve etkinliğini değerlendirdiği önemli bir mekanizmadır.

İç tetkikte yalnızca dokümanların mevcut olup olmadığı kontrol edilmemelidir.

Sahadaki uygulamalar incelenmeli, personelin yöntemleri nasıl kullandığı değerlendirilmelidir. Muayene kayıtları, cihaz yönetimi, personel yetkilendirmeleri, raporlar, tarafsızlık kontrolleri ve veri yönetimi gibi alanlar örnekleme yoluyla değerlendirilmelidir.

İç tetkik sonucunda tespit edilen uygunsuzlukların yalnızca kapatılması değil, oluşma nedenlerinin değerlendirilmesi önemlidir.

Aksi durumda aynı sorun farklı süreçlerde veya sonraki dönemlerde tekrar ortaya çıkabilir.

Özellikle ISO 17020:2012'den ISO 17020:2026'ya geçiş hazırlığı yapan kuruluşlar açısından kapsamlı bir iç tetkik önemli bir kontrol mekanizmasıdır.

Yönetimin Gözden Geçirmesi Neden Gereklidir?

Muayene kuruluşunun yönetimi sistemin yalnızca kurulmasından değil sürdürülebilirliğinden de sorumludur.

Yönetimin gözden geçirmesi veya benzer yönetim değerlendirmeleri aracılığıyla sistemin performansı üst yönetim tarafından ele alınmalıdır.

İç tetkik sonuçları, müşteri geri bildirimleri, şikâyetler, personel durumu, teknik kaynak ihtiyaçları, uygunsuzluklar ve sistemde yapılması gereken iyileştirmeler yönetimin karar vermesine yardımcı olur.

Bu süreç yalnızca yılda bir toplantı tutanağı hazırlamak şeklinde uygulanırsa beklenen faydayı sağlamaz.

ISO 17020 yönetim değerlendirmesi, teknik faaliyetlerin sürdürülebilirliği için gerçek kararların alındığı bir mekanizma olmalıdır.

ISO 17020 Akreditasyonu Kimler İçin Uygundur?

ISO/IEC 17020 çeşitli alanlarda muayene gerçekleştiren kuruluşlara uygulanabilir.

Makine ve ekipman muayeneleri, ürün kontrolleri, endüstriyel tesis muayeneleri, proses incelemeleri, belirli yapısal kontroller ve farklı teknik uygunluk değerlendirme faaliyetleri standardın uygulama alanıyla ilişkili olabilir.

Ancak her faaliyetin doğrudan ISO 17020 kapsamına gireceği varsayılmamalıdır.

Kuruluşun yaptığı faaliyetin gerçekte muayene, deney, kalibrasyon, belgelendirme veya farklı bir uygunluk değerlendirme faaliyeti olup olmadığı doğru belirlenmelidir.

Örneğin bazı teknik faaliyetler ISO/IEC 17025 kapsamındaki laboratuvar faaliyetlerine daha uygun olabilir.

Doğru standardın belirlenmesi ISO 17020 akreditasyon hazırlığının ilk aşamalarından biridir.

ISO 17020 Akreditasyon Kapsamı Neden Önemlidir?

Akreditasyon belirli bir kapsam için verilir.

Bir kuruluşun ISO/IEC 17020 kapsamında akredite olması, kuruluşun gerçekleştirdiği bütün faaliyetlerin otomatik olarak akreditasyon kapsamında olduğu anlamına gelmez.

Akreditasyon kapsamı içerisinde hangi muayene alanlarının, yöntemlerin veya teknik faaliyetlerin bulunduğu incelenmelidir.

Bu durum hem hizmet alan kuruluşlar hem de muayene kuruluşunun kendisi açısından önemlidir.

Kuruluşun akreditasyon kapsamı dışında gerçekleştirdiği bir faaliyetin akredite faaliyet gibi sunulmaması gerekir.

Bu nedenle akreditasyon sistemi oluşturulurken kuruluşun hangi teknik alanları kapsama dahil etmek istediği başlangıçta açık biçimde tanımlanmalıdır.

ISO 17020 Belgesi Nasıl Alınır?

“ISO 17020 belgesi nasıl alınır?” sorusu arama motorlarında sık kullanılmaktadır. Teknik açıdan süreç ISO 17020 akreditasyonu olarak ele alınmalıdır.

Kuruluş öncelikle gerçekleştireceği muayene faaliyetlerini belirlemelidir. Ardından organizasyon ve bağımsızlık modeli analiz edilmeli, personel yeterlilik kriterleri oluşturulmalı ve muayene yöntemleri tanımlanmalıdır.

Gerekli cihaz ve ekipmanlar belirlenmeli, kalibrasyon ve bakım süreçleri planlanmalıdır.

Tarafsızlık riskleri analiz edilmeli, gizlilik ve veri güvenliği düzenlemeleri kurulmalıdır.

Muayene kayıtları ve raporlama mekanizması oluşturulduktan sonra sistem belirli süre fiilen uygulanmalıdır.

Uygulama sırasında personel yetkilendirmeleri tamamlanmalı, örnek muayene faaliyetleri yürütülmeli ve kayıtlar oluşturulmalıdır.

İç tetkik ve yönetim değerlendirmesi sonucunda tespit edilen eksiklikler giderildikten sonra ilgili akreditasyon kuruluşuna başvuru sürecine geçilebilir.

Akreditasyon denetiminde dokümanların yanında teknik uygulamaların da değerlendirilmesi beklenir.

ISO 17020 Akreditasyonuna Hazırlıkta Fark Analizi

Yeni revizyon döneminde en önemli çalışmaların başında ISO 17020:2026 fark analizi gelmektedir.

Daha önce ISO/IEC 17020:2012'ye göre sistem kurmuş kuruluşlar mevcut uygulamalarını yeni sürümün gereklilikleriyle karşılaştırmalıdır.

Fark analizi yapılırken yalnızca madde numaraları karşılaştırılmamalıdır.

Yeni şartın kuruluşun günlük faaliyetine ne gibi etkileri olduğu değerlendirilmelidir.

Örneğin bağımsızlık sınıflandırmasının değişmesi yalnızca dokümantasyon değişikliği değildir. Organizasyon yapısının ve tarafsızlık risklerinin yeniden ele alınmasını gerektirebilir.

Benzer şekilde veri ve bilgi kontrolüne yönelik yeni yaklaşım elektronik raporlama sistemlerinin teknik açıdan yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.

Etkili bir fark analizi, kuruluşun geçiş çalışmalarını önceliklendirmesine yardımcı olur.

ISO 17020:2026 Türkiye Geçiş Takvimi

Türkiye'deki kuruluşlar açısından TÜRKAK ISO 17020:2026 geçiş takvimi özellikle önemlidir.

TÜRKAK tarafından 15 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan geçiş politikasına göre ISO/IEC 17020:2012 standardına göre yeni başvurular 1 Kasım 2026 tarihine kadar kabul edilmektedir. Bu tarihten sonraki yeni ilk akreditasyon başvuruları ISO/IEC 17020:2026 standardına göre alınacaktır.

1 Mayıs 2027 itibarıyla tüm ilk akreditasyon denetimlerinin ISO/IEC 17020:2026 standardına göre gerçekleştirilmesine başlanması planlanmıştır.

Mevcut akredite muayene kuruluşlarının ise yeni revizyona ilişkin hazırlıklarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekmektedir.

1 Ağustos 2027 itibarıyla rutin gözetim, kapsam genişletme ve akreditasyon yenileme değerlendirmelerinin yeni revizyona göre gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

Geçiş için belirlenen son tarih 27 Mart 2029 olarak açıklanmıştır. TÜRKAK politikasına göre bu tarihten sonra ISO/IEC 17020:2012 sürümüne göre verilmiş akreditasyonlar geçerli olmayacaktır. Geçişini tamamlamamış kuruluşlar açısından askıya alma ve devamında akreditasyonun geri çekilmesine kadar uzanabilecek süreçler söz konusu olabilir.

Bu nedenle mevcut akredite kuruluşların çalışmaları son tarihe bırakmaması önemlidir.

ISO 17020:2026 Geçişinde Kuruluşlar Nelere Dikkat Etmeli?

ISO 17020:2026 geçiş çalışmasının temel amacı eski dokümanlarda “2012” ifadesini “2026” ile değiştirmek olmamalıdır.

Kuruluşun organizasyon yapısı yeniden gözden geçirilmeli, bağımsızlık modeli doğrulanmalı ve tarafsızlık risklerinin güncel olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Daha önce Tip B veya Tip C kapsamında faaliyet gösteren kuruluşlar, yeni Tip A Olmayan yapının kendi faaliyetlerine etkisini özellikle incelemelidir.

Personel yeterlilik kriterleri yeni gerekliliklerle karşılaştırılmalı ve gerekli durumlarda yetkilendirme yöntemleri güncellenmelidir.

Elektronik veri kullanılan alanlarda bilgi güvenliği, erişim, değişiklik kontrolü ve veri bütünlüğü gözden geçirilmelidir.

Şikâyet ve itiraz mekanizmalarının yeni standardın yaklaşımıyla uyumu incelenmelidir.

Güncellenen dokümanların personele duyurulması ve çalışanların yeni şartlar konusunda bilinçlendirilmesi gerekir.

Son aşamada gerçekleştirilecek iç tetkikle yeni düzenlemelerin yalnızca dokümana değil uygulamaya da yansıtıldığı doğrulanmalıdır.

ISO 17020 Akreditasyonunda Sık Yapılan Hatalar

ISO 17020 hazırlığında karşılaşılan sorunların önemli bir kısmı standardın yalnızca dokümantasyon projesi olarak görülmesinden kaynaklanmaktadır.

Başka bir kuruluşa ait prosedürlerin doğrudan kullanılması, personel yeterlilik kriterlerinin gerçek teknik faaliyetlerle uyumsuz olması, cihaz listesinin güncel tutulmaması ve muayene yöntemlerinin revizyonlarının takip edilmemesi uygulamada sorun oluşturabilir.

Tarafsızlık risk analizlerinin yüzeysel hazırlanması da önemli bir eksikliktir.

Kuruluşun ticari ilişkileri, sahiplik yapısı ve diğer faaliyetleri analiz edilmeden hazırlanan standart risk tabloları gerçek riskleri ortaya koymayabilir.

Bir diğer yaygın hata bütün personelin yalnızca eğitim sertifikaları üzerinden yetkin kabul edilmesidir.

Yetkinlik, kişinin ilgili muayene faaliyetini doğru ve tutarlı biçimde gerçekleştirebildiğinin kanıtlanmasını gerektirir.

Dijital sistemlerde veri kontrolünün ihmal edilmesi de 2026 revizyonuyla birlikte daha fazla dikkat edilmesi gereken konular arasındadır.

ISO 17020 Akreditasyonunun Kuruluşa Sağladığı Katkılar

ISO/IEC 17020 kapsamında etkin bir sistem oluşturulması öncelikle muayene sonuçlarının güvenilirliğini destekler.

Personel yeterliliğinin sistematik yönetilmesi, yöntemlerin kontrol altında tutulması, ekipmanların izlenmesi ve teknik kararların kayıt altına alınması süreçlerdeki tutarlılığı artırabilir.

Tarafsızlığın sistematik biçimde değerlendirilmesi müşterilerin ve diğer ilgili tarafların muayene sonuçlarına duyduğu güveni güçlendirebilir.

Standart aynı zamanda kuruluş içerisinde sorumlulukların daha açık tanımlanmasına yardımcı olur.

ISO da ISO/IEC 17020'nin müşteriler ve düzenleyici otoriteler tarafından muayene sonuçlarının kabulüne duyulan güveni desteklediğini, risk yönetimine katkıda bulunduğunu ve muayene faaliyetlerinin tutarlılığını geliştirmeyi amaçladığını belirtmektedir.

Ancak akreditasyonun tek başına her muayene sonucunun otomatik olarak hatasız olduğu anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Esas değer, standardın gereklerinin günlük faaliyetlerde etkin biçimde uygulanmasından ortaya çıkar.

ISO 17020 ile ISO 9001 Arasındaki Fark Nedir?

ISO 9001 ve ISO 17020 zaman zaman birbirine karıştırılmaktadır.

ISO 9001 kuruluşların kalite yönetim sistemlerine yönelik genel bir standarttır. Çok farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler ISO 9001 sistemi kurabilir.

ISO/IEC 17020 ise belirli olarak muayene kuruluşlarının yeterliliği ve faaliyetlerinin güvenilirliği üzerine odaklanmaktadır.

ISO 17020 kapsamında teknik personelin yeterliliği, muayene yöntemleri, ekipman yönetimi, bağımsızlık ve tarafsızlık gibi konular çok daha doğrudan değerlendirilir.

Bu nedenle bir kuruluşun ISO 9001 belgesine sahip olması ISO 17020 akreditasyonunun yerine geçmez.

Benzer şekilde ISO 17020 kapsamında akredite olmak da kuruluşun otomatik olarak ISO 9001 belgeli olduğu anlamına gelmez.

ISO 17020 ile ISO 17025 Arasındaki Fark Nedir?

ISO/IEC 17020 ve ISO/IEC 17025 uygunluk değerlendirmesi alanında kullanılan ancak farklı faaliyetlere odaklanan standartlardır.

ISO/IEC 17025, deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliğiyle ilişkilidir.

ISO/IEC 17020 ise muayene kuruluşlarının faaliyetleri için oluşturulmuştur.

Muayene faaliyetinde belirli ölçümlerin veya testlerin yapılması mümkün olsa da esas süreç genellikle bir unsurun belirlenmiş şartlara uygunluğunun profesyonel değerlendirilmesini içerir.

Laboratuvar faaliyetinde ise belirli deney veya kalibrasyon sonucunun teknik olarak geçerli biçimde oluşturulması temel odaktır.

Bir kuruluşun hangi standarda göre hazırlanması gerektiği, sunduğu hizmetlerin niteliğine göre değerlendirilmelidir.

ISO 17020:2026 Eğitimlerinin Önemi

Yeni revizyonun doğru uygulanabilmesi için yalnızca kalite veya akreditasyon sorumlusunun standardı bilmesi yeterli değildir.

Teknik yöneticiler, muayene personeli ve süreçlerde görev alan ilgili çalışanların kendi sorumluluklarını anlaması gerekir.

ISO 17020:2026 eğitimi, yeni standardın yaklaşımını açıklamanın yanı sıra kuruluşun mevcut uygulamalarının nasıl değiştirilmesi gerektiğini anlamaya yardımcı olabilir.

Özellikle bağımsızlık yapısındaki değişiklikler, tarafsızlık riskleri, personel yeterliliği ve veri kontrolü konusunda görev yapan çalışanların bilgilendirilmesi önemlidir.

Ancak eğitim almak tek başına standarda uygunluk anlamına gelmez.

Eğitimde öğrenilen şartların kuruluşun gerçek süreçlerine aktarılması gerekir.

ISO 17020 Danışmanlık ve Hazırlık Sürecinde Doğru Yaklaşım

ISO 17020 sisteminin kurulması sırasında kuruluşun teknik faaliyetlerinin merkezde tutulması gerekir.

Standart maddelerini sıralayan genel doküman paketleri yerine, kuruluşun gerçek organizasyon yapısını ve faaliyet yöntemlerini esas alan bir sistem oluşturulmalıdır.

ISO 17020 danışmanlık veya hazırlık desteği alınırken de teknik kapsamın doğru anlaşılması önemlidir.

Muayene kuruluşunun hangi alanlarda çalıştığı, personelin yeterlilik seviyesi, mevcut ekipmanları, kullandığı standartlar ve bağımsızlık yapısı analiz edilmeden hazırlanan sistemlerin uygulamada sürdürülebilir olması güçleşebilir.

Amaç denetim günü için doküman oluşturmak değil, güvenilir muayene sonuçlarının sürekliliğini sağlayan bir sistem kurmaktır.

ISO 17020:2026 İçin Ekol Belgelendirme ile Hazırlık

ISO 17020:2026 belgelendirme ve akreditasyon süreçlerinde doğru başlangıç yapılması, sonraki çalışmaların verimliliği açısından önem taşır.

Ekol Belgelendirme ile ISO/IEC 17020:2026 standardı, yeni revizyonun getirdiği değişiklikler, mevcut sistemlerin fark analizi, ISO 17020 dokümantasyonu, personel yeterlilik yapısı, iç tetkik hazırlıkları ve akreditasyon öncesi sistem gereklilikleri hakkında bilgi alınabilir.

Özellikle mevcut ISO/IEC 17020:2012 sistemine sahip kuruluşlar açısından yeni standarda geçiş çalışmalarının sistematik planlanması önemlidir.

Yeni başvuru yapacak kuruluşların ise başlangıçtan itibaren güncel ISO/IEC 17020:2026 şartları doğrultusunda yapılandırılması, sonraki revizyon ihtiyacını azaltabilir.

Her muayene kuruluşunun kapsamı farklı olduğundan hazırlık çalışmaları da kuruluşun gerçek teknik faaliyetlerine göre ele alınmalıdır.

ISO 17020:2026 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ISO 17020:2026 nedir?

ISO/IEC 17020:2026, muayene faaliyetleri gerçekleştiren kuruluşların yeterliliği, tarafsızlığı ve faaliyetlerinin tutarlı biçimde yürütülmesine yönelik şartları tanımlayan uluslararası uygunluk değerlendirme standardıdır.

ISO 17020:2026 ne zaman yayımlandı?

ISO/IEC 17020:2026, 27 Mart 2026 tarihinde yayımlanmıştır ve standardın üçüncü baskısıdır.

ISO 17020:2012 yürürlükten kaldırıldı mı?

ISO kayıtlarında ISO/IEC 17020:2012 geri çekilmiş ve yerine ISO/IEC 17020:2026 yayımlanmıştır. Bununla birlikte akreditasyon sistemlerinde mevcut kuruluşların uyum sağlaması için belirlenmiş geçiş süreleri bulunmaktadır.

ISO 17020 belgesi alınır mı?

“ISO 17020 belgesi” ifadesi yaygın olarak kullanılmaktadır. Teknik açıdan ISO/IEC 17020, muayene kuruluşlarının akreditasyonunda kullanılan yeterlilik standardıdır. Bu nedenle süreç çoğunlukla ISO 17020 akreditasyonu olarak ifade edilmelidir.

ISO 17020 belgelendirme ile ISO 9001 belgelendirme aynı mıdır?

Hayır. ISO 9001 bir kalite yönetim sistemi standardıdır. ISO/IEC 17020 ise muayene kuruluşlarının teknik yeterliliği, tarafsızlığı ve faaliyetlerinin tutarlılığına odaklanan bir uygunluk değerlendirme standardıdır.

ISO 17020:2026 standardındaki önemli değişikliklerden biri nedir?

En dikkat çeken değişikliklerden biri bağımsızlık modellerinin sadeleştirilmesidir. 2012 sürümündeki Tip A, Tip B ve Tip C yapısı yeni standartta Tip A ve Tip A Olmayan şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

ISO 17020:2026 risk temelli düşünmeyi içeriyor mu?

Evet. ISO, risk temelli düşünmenin yeni baskıda öne çıkan değişikliklerden biri olduğunu belirtmektedir. Kuruluşların muayene faaliyetlerinin güvenilirliğini etkileyebilecek riskleri uygun şekilde ele alması önemlidir.

ISO 17020:2026'da veri güvenliği önemli midir?

Evet. Yeni revizyonda veri ve bilgi kontrolüne yönelik hükümler daha belirgin hale gelmiştir. Özellikle elektronik kayıt, dijital raporlama ve yazılım kullanılan sistemlerde veri bütünlüğü ve erişim kontrollerinin değerlendirilmesi önem taşır.

ISO 17020 personel yeterliliği nasıl kanıtlanır?

Diploma ve eğitim kayıtları önemli olmakla birlikte tek başına yeterli olmayabilir. Personelin ilgili muayene faaliyetini doğru biçimde gerçekleştirebildiğini gösteren deneyim, teknik değerlendirme, gözlem, tanık değerlendirmesi veya diğer yetkinlik kanıtları kullanılabilir.

ISO 17020 akreditasyonu hangi kuruluşlar için uygundur?

Ürün, tesis, proses, makine, ekipman, hizmet veya benzeri alanlarda muayene faaliyetleri gerçekleştiren kuruluşlar faaliyetlerinin niteliğine göre ISO/IEC 17020 kapsamında değerlendirilebilir. Ancak uygunluk her kuruluşun gerçek faaliyet kapsamına göre ayrıca incelenmelidir.

ISO 17020 akreditasyonu bütün faaliyetleri kapsar mı?

Hayır. Akreditasyon belirli bir teknik kapsam için verilir. Kuruluşun akredite olması, gerçekleştirdiği bütün faaliyetlerin otomatik olarak akreditasyon kapsamında olduğu anlamına gelmez.

ISO 17020 için iç tetkik gerekli midir?

Evet. İç tetkik, sistemin standardın şartlarına uygunluğunu ve uygulamadaki etkinliğini değerlendirmek açısından önemli bir araçtır. Özellikle 2026 revizyonuna geçiş sırasında kapsamlı iç tetkik yapılması eksiklerin belirlenmesine yardımcı olabilir.

ISO 17020 dokümanları hazır şablonlardan oluşturulabilir mi?

Standart doküman yapılarından yararlanılabilir; ancak kuruluşun gerçek faaliyetleriyle bağlantısı olmayan hazır dokümanların kullanılması uygun değildir. ISO 17020 dokümantasyonu kuruluşun kapsamı, personeli, yöntemleri, cihazları ve organizasyon yapısını yansıtmalıdır.

ISO 17020:2026'ya göre yeni başvurular Türkiye'de ne zaman başlayacak?

TÜRKAK geçiş politikasına göre 1 Kasım 2026 itibarıyla yeni ilk akreditasyon başvuruları ISO/IEC 17020:2026 standardına göre kabul edilecektir.

Tüm ilk akreditasyon denetimleri ne zaman ISO 17020:2026'ya göre yapılacak?

TÜRKAK'ın yayımladığı programa göre 1 Mayıs 2027 itibarıyla tüm ilk akreditasyon denetimlerinin ISO/IEC 17020:2026 standardına göre gerçekleştirilmesine başlanacaktır.

Mevcut akredite kuruluşlar hazırlıklarını ne zamana kadar tamamlamalı?

TÜRKAK tarafından akredite edilmiş mevcut muayene kuruluşlarının yeni revizyona ilişkin hazırlıklarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar tamamlamaları gerekmektedir.

Gözetim ve akreditasyon yenileme denetimleri ne zaman yeni standarda geçecek?

TÜRKAK geçiş politikasına göre 1 Ağustos 2027 itibarıyla rutin gözetim, kapsam genişletme ve akreditasyon yenileme denetimleri ISO/IEC 17020:2026 standardına göre gerçekleştirilecektir.

ISO 17020:2026 geçişi için son tarih nedir?

TÜRKAK tarafından açıklanan geçiş planında nihai tarih 27 Mart 2029 olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra ISO/IEC 17020:2012 sürümüne göre verilmiş akreditasyonların geçerliliği sona erecektir.

ISO 17020:2026 geçişinde ilk yapılması gereken çalışma nedir?

Mevcut ISO 17020 sistemine sahip kuruluşlar açısından ilk çalışmaların başında ISO 17020:2012 ile ISO 17020:2026 fark analizi gelmektedir. Yeni kurulacak sistemlerde ise faaliyet kapsamı ve organizasyon yapısı belirlenerek doğrudan güncel standart esas alınmalıdır.

ISO 17020:2026 Belgelendirme Sürecinde Güncel Standarda Uyum

ISO 17020:2026, muayene kuruluşlarının teknik yeterliliğinin, tarafsızlığının ve faaliyetlerindeki tutarlılığın güvence altına alınmasına yönelik güncel uluslararası çerçeveyi oluşturmaktadır.

27 Mart 2026 tarihinde yayımlanan üçüncü baskıyla birlikte uzun yıllardır kullanılan ISO/IEC 17020:2012 sürümü yerini yeni standarda bırakmıştır.

Yeni revizyon özellikle bağımsızlık modelinin Tip A ve Tip A Olmayan olarak yeniden düzenlenmesi, risk temelli düşünmenin güçlendirilmesi, tarafsızlık ve gizlilik yaklaşımının geliştirilmesi, personel yeterliliğinin daha sistematik değerlendirilmesi ve veri ile bilgi kontrolüne daha fazla önem verilmesi bakımından dikkat çekmektedir.

Türkiye'deki muayene kuruluşları açısından TÜRKAK tarafından açıklanan geçiş takviminin takip edilmesi de kritik öneme sahiptir.

Yeni akreditasyon başvuruları, mevcut kuruluşların geçiş değerlendirmeleri, gözetim faaliyetleri ve nihai geçiş tarihi farklı aşamalara bağlanmıştır. Bu nedenle çalışmaların son tarihe bırakılması yerine kuruluşun mevcut durumunun mümkün olduğunca erken değerlendirilmesi daha kontrollü bir geçiş sağlayabilir.

ISO 17020 belgesi nasıl alınır, ISO 17020 belgelendirme nedir, ISO 17020 akreditasyonu nasıl yapılır, ISO 17020:2026 şartları nelerdir veya ISO 17020:2012'den ISO 17020:2026'ya nasıl geçilir gibi soruların tamamında temel nokta aynıdır: sistem yalnızca dokümantasyon üzerinden değil kuruluşun gerçek teknik faaliyetleri üzerinden oluşturulmalıdır.

Muayene personelinin yetkinliğinden kullanılan cihazlara, muayene yöntemlerinden raporlama süreçlerine, tarafsızlık risklerinden dijital veri kontrolüne kadar bütün sistem birbiriyle bağlantılı biçimde ele alınmalıdır.

Ekol Belgelendirme ile ISO 17020:2026 belgelendirme ve akreditasyon hazırlıkları, güncel standart şartları, ISO 17020 dokümantasyonu, fark analizi, iç tetkik hazırlıkları ve yeni revizyona geçiş konularında detaylı bilgi alınabilir.

ISO/IEC 17020 kapsamında kurulacak sistemin temel hedefi yalnızca akreditasyon değerlendirmesini tamamlamak değil; müşterilerin, düzenleyici kurumların ve diğer ilgili tarafların güvenebileceği, teknik açıdan yeterli, tarafsız, izlenebilir ve tutarlı muayene sonuçları üretebilen sürdürülebilir bir yapı oluşturmaktır.

İlginizi Çekebilecek Diğer Bloglar
Whatsapp
Instagram