0212 909 12 07
ISO 22000 ile HACCP Arasındaki Farklar Hangisi Zorunlu
Ekol Belgelendirme´ye ait web sitesini hemen ziyaret ederek ISO 22000 ile HACCP Arasındaki Farklar – Hangisi Zorunlu? konusunu yakından inceleyebilirsiniz. Gıda güvenliği, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hem yasal açıdan hem de tüketici beklentileri açısından en önemli konuların başında gelir. Gıda işletmelerinin güvenli, hijyenik ve sağlıklı ürün üretmesini sağlayan birçok standart ve sistem bulunmaktadır. Bu sistemlerin en bilineni ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ve HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) sistemidir. Ancak çoğu işletme, bu iki sistem arasındaki farkı tam olarak bilmemekte ve “Hangi belge zorunlu?, ISO 22000 mi yoksa HACCP mi almalıyım?” sorularına yanıt aramaktadır.
ISO 22000 Nedir?
ISO 22000, Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) tarafından yayımlanan, gıda güvenliğini global düzeyde garanti altına almayı amaçlayan bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır.
Bu sistem, hammaddeden tüketiciye ulaşan son ürüne kadar tüm süreçlerde tehlikelerin kontrol altına alınmasını ve gıda güvenliği risklerinin azaltılmasını sağlar.
ISO 22000, gıda zincirinde yer alan tüm kuruluşların uygulayabileceği kapsamlı bir sistemdir:
Gıda üretim tesisleri
Tarım ve hayvancılık işletmeleri
Catering ve toplu yemek firmaları
Ambalaj üreticileri
Gıda lojistik ve depolama şirketleri
Gıda katkı maddesi üreticileri
Restoranlar ve kafeler
Market zincirleri
ISO 22000, gıda güvenliğinin tüm süreçlere sistematik biçimde entegre edilmesini amaçlar.
HACCP Nedir?
HACCP, “Hazard Analysis and Critical Control Points” kelimelerinin baş harflerinden oluşan, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları anlamına gelen bir gıda güvenliği sistemidir.
HACCP, gıda üretiminde oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikelerin tespit edilip kritik kontrol noktalarında önlenmesini amaçlayan bir güvenlik metodudur.
HACCP sistemi şu aşamalardan oluşur:
Tehlike analizi
Kritik kontrol noktalarının belirlenmesi
Kritik limitlerin tanımlanması
İzleme ve doğrulama
Düzeltici faaliyetler
Doğrulama prosedürleri
Kayıtların tutulması
HACCP, gıda işletmeleri için temel bir güvenlik sistemidir ve birçok ülkede yasal zorunluluktur.
ISO 22000 ile HACCP Arasındaki Temel Farklar
Gıda sektöründe en sık araştırılan konulardan biri “ISO 22000 ile HACCP arasındaki fark nedir?” sorusudur. İki sistem arasında önemli farklar olmasına rağmen HACCP, ISO 22000’in temelini oluşturmaktadır.
Aşağıdaki başlıklarda aradaki farklar detaylı şekilde açıklanmaktadır.
1. Kapsam Farkı
ISO 22000 Kapsamı
ISO 22000, kurumun tüm süreçlerini kapsayan geniş bir yönetim sistemi standardıdır.
Kalite yönetimi, iletişim, izleme, iyileştirme, dokümantasyon ve yönetimin sorumlulukları gibi konuları içerir.
HACCP Kapsamı
HACCP yalnızca gıda güvenliği risklerine odaklanır.
Yönetim sisteminin diğer süreçlerini kapsamaz, sadece tehlike analizi ve risk yönetimini esas alır.
2. Yönetsel Gereklilikler Farkı
ISO 22000
Politika oluşturma
İç denetim
Yönetimin gözden geçirmesi
Sürekli iyileştirme
Doküman ve kayıt kontrolü
gibi yönetimsel gereksinimlere sahiptir.
HACCP
Sadece risk temellidir; yönetim süreçlerine dair ek gereklilikleri yoktur.
3. Uluslararası Standart Olma Farkı
ISO 22000 uluslararası resmi bir standarttır ve tüm dünyada aynı şekilde uygulanır.
HACCP ise bir sistemdir, standardı ise Codex Alimentarius rehberine dayanır.
Yani HACCP bir yönetim sistemi standardı değil, bir uygulama metodudur.
4. Belgelendirme Farkı
ISO 22000 Belgelendirme
ISO 22000 belgesi ancak akredite kuruluşlar tarafından verilir.
Ekol Belgelendirme, ISO 22000 belgelendirme sürecinin tüm aşamalarında profesyonel destek sağlar.
HACCP Belgelendirme
HACCP sertifikası uluslararası akredite bir belge değildir; genelde eğitim ve uygulama sertifikasıdır.
Yani ISO gibi resmi bir belgelendirme standardı değildir.
5. Zorunluluk Durumu Farkı
HACCP Yasal Zorunluluk
Türkiye’de tüm gıda işletmeleri için HACCP sistemi veya benzer bir gıda güvenliği planı oluşturmak zorunludur.
Gıda üretimi yapan işletmelerde HACCP uygulanmaması cezai yaptırıma tabidir.
ISO 22000 Zorunluluğu
ISO 22000 belgesinin alınması yasal olarak zorunlu değildir.
Ancak, büyük market zincirleri, ihracat firmaları ve büyük üreticiler tarafından talep edildiğinden pratikte gerekli hâle gelir.
Kısacası:
HACCP = Yasalar gereği zorunlu uygulama
ISO 22000 = Belgelendirme olarak zorunlu değil, sektörel ihtiyaç olarak talep edilen sistem
ISO 22000 ile HACCP Arasındaki Benzerlikler
Her iki sistem de aynı amaca hizmet eder: güvenli gıda üretmek.
Benzer noktalar şöyledir:
Her ikisi de tehlike analizi yapmayı zorunlu kılar.
Kritik kontrol noktaları belirlenir.
Gıda güvenliği tehlikeleri kontrol altına alınır.
Üretimin her aşaması izlenir.
Hijyen ve sanitasyon gereklidir.
Eğitim zorunludur.
Kayıt ve dokümantasyon tutulur.
ISO 22000’in içinde HACCP’in tüm aşamaları zaten vardır.
Fark, ISO 22000’in HACCP’i daha geniş bir yönetim sistemi haline getirmesidir.
Hangi İşletme ISO 22000 Almalı?
ISO 22000, gıda zincirinde yer alan tüm işletmeler için uygundur. Aşağıdaki işletmeler ISO 22000 alarak büyük avantaj sağlar:
Gıda üreticileri
Et ve süt işletmeleri
Toplu yemek üreticileri
Restoran ve fast-food zincirleri
Gıda depolama ve taşıma firmaları
Kuruyemiş, şekerleme, fırın ve unlu mamul üreticileri
Su dolum tesisleri
Zeytinyağı ve bitkisel yağ firmaları
İhracat yapan tüm gıda firmaları
Gıda ambalaj üreticileri
Baharat ve katkı maddesi üreticileri
Bu işletmelerde ISO 22000 belgesi yalnızca güven sağlar değil; rekabet avantajı da kazandırır.
ISO 22000 Belgesinin İşletmelere Sağladığı Avantajlar
ISO 22000 uygulayan işletmeler sade bir HACCP sistemine göre çok daha güçlü bir gıda güvenliği yapısına sahip olur.
İşletmeye sağladığı faydalar:
Uluslararası geçerli gıda güvenliği sertifikası
İhracatta kolaylık
Kararın Market, Migros, BİM, A101 gibi zincirlere ürün giriş avantajı
Gıda güvenliği risklerinin minimuma indirilmesi
Marka itibarının artması
Kurumsallaşma
Müşteri güveni
Devlet denetimlerinde sorun yaşamama
Süreçlerin kayıt altına alınması
Üretim hatalarının azalması
ISO 22000, modern gıda işletmeleri için bir zorunluluk haline gelmiştir.
HACCP Belgesinin İşletmeye Sağladığı Avantajlar
HACCP’in en büyük avantajı yasaları karşılamasıdır.
Ek olarak:
Ürün güvenliği artar
Oluşabilecek gıda riskleri önceden tespit edilir
Maliyetler uzun vadede düşer
Üretim süreçleri kontrol altına alınır
Hijyen şartları iyileştirilir
HACCP, ISO 22000’in ilk adımı sayılır; ISO 22000 almak isteyen işletmeler öncelikle HACCP mantığını tam olarak uygulamalıdır.
ISO 22000 ve HACCP Hangisi Zorunlu?
Bu soru gıda işletmeleri tarafından en çok araştırılan konulardan biridir.
HACCP Zorunlu mu?
Evet.
Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına göre, gıda üretimi yapan tüm işletmeler için HACCP temelli bir gıda güvenliği planı zorunludur.
ISO 22000 Zorunlu mu?
Hayır.
ISO 22000 yasal zorunluluk değildir.
Ancak:
İhracat yapıyorsanız
Market zincirlerine ürün veriyorsanız
Marka imajınızı güçlendirmek istiyorsanız
Riskleri minimize etmek istiyorsanız
ISO 22000 belgesi fiilen zorunluya yakın bir noktadadır.
ISO 22000 Belgesi Nasıl Alınır? – Ekol Belgelendirme Süreci
Ekol Belgelendirme, ISO 22000 belgelendirme hizmeti veren profesyonel ve uzman bir kuruluştur. Belge alma süreci şu şekilde ilerler:
1. Ön Analiz
Firmanın mevcut durumu, üretim alanı ve risk yapısı incelenir.
2. Dokümantasyon Çalışması
ISO 22000 için gerekli tüm dokümanlar hazırlanır:
Prosedürler
Talimatlar
Akış şemaları
Tehlike analizleri
HACCP planı
Kayıt formları
3. Eğitim ve İç Denetim
Personel eğitimi verilir, ardından iç denetim yapılır.
4. Belgelendirme Denetimi
Akredite denetçiler tarafından firmada ISO 22000 denetimi yapılır.
5. Belgenin Teslimi
Denetim başarılı geçtiğinde ISO 22000 sertifikası teslim edilir.
HACCP Sertifikası Nasıl Alınır?
HACCP belgesi daha basit bir süreçtir:
İşletme tehlike analizi yapılır
Kritik noktalar belirlenir
Hijyen prosedürleri hazırlanır
Eğitim verilir
Uygulama planı oluşturulur
Sertifika verilir
HACCP genellikle başlangıç seviyesi gıda güvenliği sistemi olarak uygulanır.
ISO 22000 mi HACCP mi? Hangisini Almalısınız?
Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin her ikisine de ihtiyacı vardır.
HACCP, yasal olarak uygulamak zorunda olduğunuz temel bir sistemdir.
ISO 22000, uluslararası geçerli bir gıda güvenliği yönetim sistemidir ve rekabet avantajı sağlar.
Ekol Belgelendirme, her iki sistemin kurulumu ve belgelendirmesi konusunda uzman kadrosu ile Türkiye genelinde hizmet vermektedir.
ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi için firmanızın yasal olan mevzuatlara uygun olması, müşteri şartlarının karşılanabilmesi için EKOL BELGELENDİRME danışmanları ve eğitmenleri sizlere kaliteli bir yönetim sistemi entegre edebilmek
Bu eğitim ile marka denetimleri ve sosyal uygunlukların ihtiyaç duyduğu, gerektirdiklerini karşılayan yönetim sistemlerinin geliştirilmesi, kurulmasını talep eden işletmelerin, sosyal uygunluk alanında kendini geliştirmek amacında bulunan kişi ve kişileri
Türkiye´de CE İşareti Nasıl Alınır? sorusunun yanıtını uzmanlardan almak istiyorsanız, ilk aramanız gereken firmaların başında Ekol Belgelendirme gelmektedir.
