ISO 45001 ile OHSAS 18001 Arasındaki Farklar

Ekol Belgelendirme'nin web sitesinde sizler için tüm detaylar ele alındı. ISO 45001 ile OHSAS 18001 Arasındaki Farklar için bu içeriği hemen inceleyin.

İş dünyası, çalışanların güvenliğini ve sağlığını koruma noktasında tarihsel bir evrim geçirmektedir. Bu evrimin en kritik dönüm noktalarından biri, uzun yıllar boyunca standart olarak kabul edilen OHSAS 18001'in yerini, uluslararası geçerliliği olan ISO 45001 standardına bırakmasıdır. Ekol Belgelendirme olarak, işletmelerin bu geçiş sürecini profesyonelce yönetmeleri ve yeni standardın getirdiği avantajları en üst seviyede kullanmaları için bu kapsamlı rehberi hazırladık.

İş Sağlığı ve Güvenliği Standartlarının Tarihsel Gelişimi

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetimi, sanayi devriminden bu yana sürekli bir gelişim içindedir. 1990'lı yılların sonunda, işletmelerin İSG performansını ölçmek ve iyileştirmek için ortak bir dile ihtiyaç duymasıyla OHSAS 18001 (Occupational Health and Safety Assessment Series) ortaya çıktı. İngiliz Standartları Enstitüsü (BSI) tarafından geliştirilen bu standart, dünya genelinde binlerce kuruluş tarafından benimsendi.

Ancak OHSAS 18001, bir "ISO" standardı değildi. Bu durum, diğer yönetim sistemleriyle (ISO 9001 Kalite veya ISO 14001 Çevre) entegrasyonu zorlaştırıyordu. 2018 yılında yayınlanan ISO 45001, bu boşluğu doldurarak İSG yönetimini kurumsal bir strateji haline getirdi.

ISO 45001 ile OHSAS 18001 Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?

ISO 45001, OHSAS 18001'in basit bir güncellemesi değildir. Bu yeni standart, iş güvenliğini operasyonel bir zorunluluktan çıkarıp, kurumsal bir kimlik ve liderlik vizyonu haline getirmiştir. İşte iki standart arasındaki en temel farklar:

1. Yapısal Farklılık: High Level Structure (HLS)

ISO 45001, "Yüksek Seviyeli Yapı" (HLS) olarak adlandırılan bir formatı takip eder. Bu yapı, tüm ISO yönetim sistemi standartları için ortak olan 10 maddelik bir dizidir.

OHSAS 18001 kendi başına bir yapıya sahipken, ISO 45001 sayesinde işletmeler Kalite, Çevre ve İSG sistemlerini tek bir çatı altında çok daha kolay entegre edebilmektedir. Bu durum, dokümantasyon yükünü azaltır ve verimliliği artırır.

2. Reaktif Yaklaşımdan Proaktif Yaklaşıma Geçiş

OHSAS 18001 büyük ölçüde reaktif bir yapıdaydı; yani bir risk veya kaza gerçekleştikten sonra alınacak önlemlere odaklanıyordu. ISO 45001 ise proaktif bir yaklaşımı benimser. Standart, henüz bir tehlike oluşmadan önce "risk tabanlı düşünme" ile süreçlerin tasarlanmasını şart koşar.

3. Kuruluşun Bağlamı (Context of the Organization)

OHSAS 18001'de olmayan en önemli maddelerden biri "Kuruluşun Bağlamı"dır. ISO 45001, işletmenin sadece kendi sınırları içindeki tehlikeleri değil, aynı zamanda dışarıdan gelen etkileri (yasal mevzuatlar, pazar koşulları, komşu işletmeler, toplumsal beklentiler) de analiz etmesini ister.

4. Liderlik ve Taahhüt

Eski standartta İSG sorumluluğu genellikle bir "İSG uzmanı" veya "Yönetim Temsilcisi" üzerindeydi. ISO 45001'de ise sorumluluk doğrudan "Üst Yönetim"e verilmiştir. Liderler, İSG performansından doğrudan sorumlu tutulur ve bu sistemin iş süreçlerine entegre edilmesini sağlamak zorundadır.

ISO 45001'in Getirdiği Yeni Kavramlar ve Değişiklikler

Ekol Belgelendirme olarak, danışmanlık süreçlerimizde işletmelerin en çok dikkat etmesi gereken yeni kavramları şu şekilde analiz ediyoruz:

Riskler ve Fırsatlar

OHSAS 18001 sadece tehlikelere ve risklere odaklanırken, ISO 45001 "fırsatları" da gündeme getirir. İş sağlığı ve güvenliğini iyileştirmek için sunulan teknolojik gelişmeler, eğitim olanakları veya süreç iyileştirmeleri birer fırsat olarak değerlendirilmelidir.

Çalışan Katılımı ve Danışma

Yeni standart, çalışanların sadece "bilgilendirilmesini" yeterli bulmaz. Karar alma süreçlerine (politika belirleme, risk analizi, eğitim planlama) çalışanların ve temsilcilerinin aktif katılımını zorunlu kılar. Bu, güvenlik kültürünün tabana yayılmasını sağlar.

Dış Kaynak Kullanımı ve Tedarikçi Yönetimi

ISO 45001, taşeronların ve tedarikçilerin İSG performansından da ana kuruluşu sorumlu tutar. "Kendi bahçem temiz ama dışarıdan gelen işçinin güvenliği beni ilgilendirmez" anlayışı bu standartla tamamen ortadan kalkmıştır.

ISO 45001 Belgesi Almanın İşletmelere Sağladığı Avantajlar

Ekol Belgelendirme aracılığıyla ISO 45001 sertifikasyon sürecini tamamlayan işletmeler, sadece bir belgeye sahip olmaz, aynı zamanda şu kazanımları elde eder:

  • Küresel Prestij: Uluslararası düzeyde tanınan bir standart sayesinde ihracat ve ihale süreçlerinde avantaj sağlar.

  • Maliyet Tasarrufu: İş kazaları ve meslek hastalıklarının azalmasıyla birlikte tazminat, duruş süresi ve sigorta primlerinde ciddi düşüşler yaşanır.

  • Yasal Uyumluluk: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere, ulusal mevzuatlara uyumu kolaylaştırır.

  • Çalışan Motivasyonu: Güvenli bir çalışma ortamı, çalışan bağlılığını ve verimliliği doğrudan artırır.

OHSAS 18001'den ISO 45001'e Geçiş Süreci Nasıl İşler?

OHSAS 18001 belgesi olan kuruluşlar için geçiş süreci belirli aşamalardan oluşur. Ekol Belgelendirme uzmanları bu süreci şu adımlarla yönetmektedir:

Mevcut Durum Analizi (Gap Analysis)

Mevcut İSG sisteminin ISO 45001 gerekliliklerine ne kadar uyumlu olduğu belirlenir. Eksiklikler (boşluklar) raporlanır.

Eğitim Süreçleri

Üst yönetimden en alt birime kadar tüm personele ISO 45001 farkındalık ve iç tetkikçi eğitimleri verilir. Yeni yapının anlaşılması geçişin anahtarıdır.

Dokümantasyonun Güncellenmesi

Eski sistemdeki prosedürler, yeni High Level Structure (HLS) yapısına göre güncellenir. "Kuruluşun Bağlamı", "İlgili Tarafların Beklentileri" gibi yeni dokümanlar oluşturulur.

İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi

Sistem hayata geçirildikten sonra bir iç denetim yapılır. Ardından yönetim, sistemin performansını değerlendirerek sürekli iyileştirme kararları alır.

İSG Yönetiminde Risk Tabanlı Düşünme

ISO 45001'in kalbinde "Risk Tabanlı Düşünme" yatar. Bu yaklaşım, sadece fiziksel tehlikeleri değil, yönetim sisteminin başarısız olma riskini de kapsar. Örneğin, bir İSG uzmanının işten ayrılması veya yasal bir değişikliğin takibi yapılamaması da bir İSG riskidir.

Ekol Belgelendirme olarak, risk analizlerimizde sadece "düşme", "yanma" gibi fiziksel riskleri değil, "stratejik ve yönetimsel riskleri" de kapsayacak bir metodoloji sunuyoruz.

ISO 45001 Maddelerinin Detaylı Analizi

ISO 45001'in 10 ana maddesi, bir işletmenin İSG yolculuğunun yol haritasıdır:

  1. Kapsam: Sistemin sınırları belirlenir.

  2. Atıf Yapılan Standartlar: Referans dokümanlar.

  3. Terimler ve Tarifler: Ortak dilin oluşturulması.

  4. Kuruluşun Bağlamı: İç ve dış hususların analizi (SWOT analizi vb.).

  5. Liderlik ve Çalışan Katılımı: Politika, roller ve sorumluluklar.

  6. Planlama: Risk ve fırsatların belirlenmesi, İSG hedefleri.

  7. Destek: Kaynaklar, yetkinlik, farkındalık ve iletişim.

  8. Operasyon: Operasyonel planlama, değişim yönetimi, acil duruma hazırlık.

  9. Performans Değerlendirme: İzleme, ölçme, analiz ve iç tetkik.

  10. İyileştirme: Uygunsuzluklar, düzeltici faaliyetler ve sürekli iyileştirme.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ISO 45001 zorunlu mu? Hukuki olarak 6331 sayılı kanuna uymak zorunludur ancak ISO 45001 belgesi almak gönüllülük esasına dayanır. Bununla birlikte, büyük projelerde ve kurumsal iş birliklerinde bu belge bir ön şart haline gelmiştir.

OHSAS 18001 hala geçerli mi? Hayır, OHSAS 18001'in geçerlilik süresi sona ermiştir. İşletmelerin belgelerini ISO 45001'e migrate (göç) etmeleri gerekmektedir.

Geçiş süreci ne kadar sürer? İşletmenin büyüklüğüne ve mevcut sistemin olgunluğuna bağlı olarak 3 ile 6 ay arasında değişebilir.

Küçük işletmeler ISO 45001 alabilir mi? Kesinlikle. Standart, 5 çalışanı olan bir atölyeden binlerce çalışanı olan bir fabrikaya kadar her ölçekteki kuruluşa uygulanabilir şekilde tasarlanmıştır.

Neden Ekol Belgelendirme ile Çalışmalısınız?

İş sağlığı ve güvenliği sistemini kurmak sadece bir dosya hazırlamak değildir; bir yaşam biçimi oluşturmaktır. Ekol Belgelendirme olarak:

  • Deneyim: Yılların getirdiği sektörel tecrübe ile her sektöre özgü riskleri biliyoruz.

  • Pratik Çözümler: Teorik bilgiyi, işletmenizin işleyişini aksatmayacak pratik uygulamalara dönüştürüyoruz.

  • Sürekli Destek: Belgeyi aldıktan sonra da gözetim denetimleri ve sistem güncellemeleri konusunda yanınızdayız.

Güvenliği Şansa Bırakmayın

OHSAS 18001'den ISO 45001'e geçiş, sadece bir sertifika değişikliği değil, aynı zamanda kurum kültüründe bir devrimdir. Çalışanların değerli olduğu, liderlerin sorumluluk aldığı ve risklerin önceden görüldüğü bir sistem, sürdürülebilir başarının temelidir.

Ekol Belgelendirme olarak, bu dönüşüm yolculuğunda size rehberlik etmekten mutluluk duyarız. Daha güvenli, daha sağlıklı ve daha prestijli bir çalışma ortamı için ISO 45001 standartlarını işletmenize entegre etmek üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz. Unutmayın, en büyük yatırım insana ve güvenliğe yapılan yatırımdır.

İlginizi Çekebilecek Diğer Bloglar
  • ISO 56003
    ISO 56003 ile alakalı bilgilerin yer aldığı bu içeriğimizi inceleyebilir ve ISO Belgelerinin Türkiye´deki en iyi teklifleri sunan firmasından anında bilgi alabilirsiniz.
  • ISO 9001´İN DİJİTAL DÖNÜŞÜME KATKISI
    ISO 9001, dijital dönüşüm sürecinde iş süreçlerini daha verimli hale getirir, veri yönetimini iyileştirir ve kaliteyi artırır. Ekol Belgelendirme ile dijitalleşen dünyada rekabet avantajı kazanın!
  • IREC Sertifikası Başvurusu
    Ekol Belgelendirme sayesinde IREC Sertifikası Başvurusu çok kolay! Kurumsal web sitemizi ziyaret ederek konu ile alakalı uzman müşteri temsilcilerimizden anında bilgi alabilirsiniz.
Whatsapp
Instagram